Akademi17Ekim-23Kasim-revize_72eposta

Açık Akademi Nedir?

Açık Akademi Kadıköy Belediyesi Akademi’nin çeşitli olguları farklı disiplinler altında tartıştığı ve dönemsel olarak farklı üst başlıklar altında içerikler oluşturduğu, belediye deneyimleriyle akademik bilginin buluştuğu bir seminer programıdır. Programın mantığı öğreten-öğrenen ilişkisi şeklinde kurgulanmayıp karşılıklı deneyim ve bilgi aktarımının yaşandığı bir formatta tasarlanmıştır. Bu anlayışla planlanan Açık Akademi’nin ilki “Açık Akademi Kent Seminerleri: İstanbul Nereye?” başlığıyla 15 Mart-6 Mayıs 2017 tarihleri arasında gerçekleştirildi. Bu başlık altında; kentsel dönüşüm, kamu arazilerinin geleceği, İstanbul’un mega projeleri, yerel yönetimlerde katılımcılık, kentsel sürdürülebilirlik, sokak hayvanları, yeni iletişim teknolojileri ve kent hareketleri, yerel yönetimlerin sosyal hizmet politikaları gibi farklı başlıklar tartışmaya açıldı.

Açık Akademi seminerlerini süreklileştirmeyi düşünen Kadıköy Belediyesi Akademi, bu kapsamda Güz 2017 programının hazırlıklarını yaptı ve güncel bir seminer programı oluşturdu.

Açık Akademi’nin Güncel Programı: İstanbul Yeniden

İstanbul, son yıllarda yaşadığı hızlı tahribat nedeniyle gündemden düşmüyor. 3. hava limanı ve 3. köprü gibi projelerin yarattığı ekolojik riskler ve durdurulamayan kentin kuzeye doğru büyüme eğilimi, planlama ilkelerine aykırı şekilde yaşanan dönüşümler, artan imar yoğunluklarıyla yetersiz hale gelen donatı alanları ve peşinden gelen sosyal problemler, kamusal hizmetlerin alıcısına ulaşmasında yaşanan problemler, keşmekeş haline dönüşen ulaşım problemi, iyiden iyiye büyüyen göçmen-mülteci krizi ve daha bir çok faktörden dolayı tartışılan İstanbul’dan kaçma eğilimi… Peki ama İstanbul bu keşmekeşin dışında tahayyül edilemez mi? Bu ve benzeri sorunlara adil, eşitlikçi ve özgürlükçü bakış açısıyla yaklaşarak alternatifler üretmenin ve bu sorunlarla başa çıkmanın yollarını konuşmak ve bu anlamıyla İstanbul’u yeniden düşünmek için Güz 2017 döneminin seminer programının başlığı İstanbul Yeniden olarak belirlendi.

İstanbul Yeniden seminer programı 17 Ekim – 23 Kasım 2017 tarih aralığını kapsayacak şekilde yapılacak. Bu tarih aralığında yapılacak seminerlerde daha önce yapılan ilk seminerlerde tartışma fırsatı bulunamayan konu başlıkları da tartışmaya açılacak ve İstanbul Nereye? sorusuyla başlayan seminer programında bir adım daha ilerlenmiş olacak.

Açık Akademi’nin 6 haftalık güncel programında; göçmen-mülteci krizi ve toplumsal cinsiyet bağlamında eşit yurttaşlık olgusu, kentlerdeki kamusal alan politikası, tarihi kent merkezlerindeki kentsel yenileme çalışmaları ve soylulaşma olgusu, kentsel-toplumsal hareketlerin demokrasi ve siyasal katılımla ilişkisi ve son günlerde etkisi daha da belirginleşen aşırı iklim olaylarına kentlerin adaptasyonu gibi farklı başlıklar tartışılacak. Bu kapsamda 6 hafta boyunca aşağıdaki seminerler, alanında yetkin isimlerin yönlendirmesiyle yapılacak:

 

Güncel Program:

Her Salı 19:00-21:00 (17, 24, 31 Ekim, 7, 14, 21 Kasım)

Aşırı İklim Olayları ve Kentlerin Uyumu / A Salonu

Efe Baysal, Erdem Ergin

Sinemanın İstanbul’u / B Salonu

Ayça Çiftçi

 

Her Çarşamba 19:00-21:00 (18, 25 Ekim, 1, 8, 15, 22 Kasım)

Yurttaş Temelli Siyaset: Siyasal Katılım Modellerinden Toplumsal Hareketlere* / A Salonu

* Bu seminer başlığımız bir hafta gecikmeli olarak 25 Ekim günü başlayacaktır.

Yüksel Taşkın, Baran Uncu

 

Çeşitlenen Kentlerde Eşit Yurttaşlık ve Birlikte Yaşam: Göç, Toplumsal Cinsiyet, Beden ve Kamusallık / B Salonu

Kumru Çılgin, Erhan Kurtarır, Soner Çalış, Ece Öztan

 

 

Her Perşembe 19:00-21:00 (19, 26 Ekim, 2, 9, 16, 23 Kasım)

Demokratik Kent için Kamusal Tartışmalar: Bu meydanlar, bu sokaklar bu parklar hepimizin (mi?) / A Salonu

Ebru Firidin Özgür, İdil Akyol Koçhan, Arzu Erturan Topgül

 

Tarihi Dokunun Sürekliliği Bağlamında Yeldeğirmeni Örneği* / TAK

*Yeldeğirmeni’nde bulunan TAK (Tasarım Atölyesi Kadıköy) salonunda yapılacak.

 Gül Köksal

 

 

 

Açık Akademi’ye Kimler Katılabilir?

Açık Akademi’ye kent üzerine düşünmek, tartışmak ve üretmek isteyen, yerel yönetimler konusunda akademik veya akademi-dışı, teorik veya pratik çalışmalar yürüten / yürütmek isteyen herkes katılabilir.

Program Takvimi Nasıl?

Açık Akademi’nin Güz 2017 Programı Salı, Çarşamba ve Perşembe günleri 2’şer saatlik seminerler şeklinde planlandı. Seminerler 19:00-21:00 saatleri arasında ve Kadıköy Belediyesi Akademi’nin seminer salonlarında yapılacak. Her gün 2 farklı seminer aynı anda ve farklı salonlarda yapılacağından, katılımcılar her gün seminerlerden birini takip edebilecek. Programda 6 adet farklı seminer başlığı olacak ve her bir seminer 6 hafta sürecek.

Programa Katılım ve Katılım Belgesi:

Programda katılmak istediğiniz seminerlere kaydınızı kayit.kadikoyakademi.org linkinden online olarak yapabilirsiniz. Dilerseniz kaydınızı Akademi’yi ziyaret ederek ya da  (216) 411 48 33 numaralı telefonumuzu arayarak da yapabilirsiniz.

Programa katılım ücretsizdir. 6 haftalık programın en az 5 haftasına katılım gösterenlere program bitiminde katılım belgesi verilmektedir. Dileyenler kayıt yapmaksızın oturumlara katılabilir, ancak bu durumda katılım belgesi alamazlar.

 

 

Seminer Tanımları ve Ayrıntılı Haftalık Programlar:

 

Aşırı İklim Olayları ve Kentlerin Uyumu

Efe Baysal, Erdem Ergin

Tüketim mabetleri kentler, fosil yakıt bağımlılığı, doğanın ve barındırdığı ekosistemin kendinden menkul değerinin göz ardı edilmesi ve tüm bunlara bağlı olarak ekolojik eşiklerin aşılması, iklim krizinin derinleşmesi… İçinden geçmekte olduğumuz çığırından çıkmış bu çağ sadece buzullardaki kutup ayılarını veya okyanustaki resifleri etkilemiyor; pek de doğal olmadığı aşikar afetlerle kentlerin de iklim değişikliğine bağlı krizlere karşı kırılganlığını ortaya çıkarıyor.

Geçtiğimiz Temmuz ayında iki hafta üst üste İstanbul’un yaşadığı iki büyük fırtına ve sel de iklim krizinin yanı başımızda olduğunu, nüfusu 20 milyona yaklaşan ve bölgesindeki ekolojik alanları da hızla tüketen kentin giderek derinleşen krize pek de hazırlıklı olmadığını gösterdi. Peki başka bir kent mümkün mü? Küresel ölçekte kentler iklim değişikliğiyle nasıl mücadele ediyor ve biz neler yapabiliriz?  Seminer bu sorulara yanıt ararken, iklim krizi çağında kentlerin rolünü tartışmaya açmayı hedefliyor.

1. hafta: Ekolojik eşikler aşılırken: Antroposen Çağ’a hoşgeldiniz

2. hafta: Bizi bu havalar mı mahvetti? Kentleşme ve İklim Krizi

3. hafta: İklim Adaleti: Hepimiz aynı gemide miyiz?

4. hafta: Yaklaşmakta olan tehlike: Su krizi ve çözüm yolları

5. hafta: Bir kent “sürdürülebilir” olabilir mi? Adaptasyon ve “dirençli kentler”

6. hafta: Kentler ve afet / risk yönetimi

Okuma önerileri:

Akgün İlhan et al., Türkiye’de ve Dünyada Su Krizi ve Su Hakkı Mücadeleleri. Su Hakkı Kampanyası, 2017

<http://www.suhakki.org/docs/kitap_su-krizi-su-hakki-mucadeleleri-web.pdf>

İklimAdaleti.org Kentsel iklim adaleti dosyası

<http://www.iklimadaleti.org/?d=kentsel-iklim-adaleti>

John Bellamy Foster, Fred Magdoff, Her Çevrecinin Kapitalizm Hakkında Bilmesi Gerekenler. Patika, 2014

Naomi Klein, İşte bu Herşeyi Değiştirir. Agora Kitaplığı, 2015

Sinan Eden, İklim krizi ve Yaptırmamak. Doruk Yayınları, 2015

Worldwatch Enstitüsü, Dünyanın Durumu 2016: Bir Kent Sürdürülebilir Olabilir mi? İş Bankası Kültür Yayınları, 2017

İklim Adaleti belgesel önerisi: 

Kelly Nyks, İtaatsizlik, 2016

<https://www.youtube.com/watch?v=Tdtc7ltYB8E>

 

Sinemanın İstanbul’u

Ayça Çiftçi

 

İstanbul kimi filmlerde, hikâyeye ev sahipliği yapan bir arka plandan çok daha öte ve önemli bir öğe olarak çıkar karşımıza. Karakterlerin umutları, arzuları, özlemleri, aşkları, kaygıları, korkuları İstanbul’a yapışır, İstanbul’da şekillenir, İstanbul’la büyür. Öykünün seyrine etki eden, filmin duygu dünyasını genişleten, bir kentten çok daha fazlasını temsil eden bir mekâna dönüşür. Bazen en güzel yüzüyle belirir filmlerde; karakterlere kucak açar, onların kulağına güzel vaatler fısıldar, hayalleri mümkün kılar. Bazense, en karanlık yüzünü gösterir; karakterlerin önüne dikilir, etraflarında hapis örer, onları bünyesinden kusar. Bu seminerde altı hafta boyunca, farklı dönemlerde çekilmiş, farklı yazarların ve yönetmenlerin imzasını taşıyan filmlerdeki İstanbul temsilleri üzerine konuşacağız. Sinemamızdaki İstanbul portrelerini incelerken, hem Türkiye’nin tarihine İstanbul’dan bakacağız, hem Türkiye sinemasının belli dönemeçlerini filmlerdeki İstanbul üzerinden tartışacağız, hem de gerçek İstanbul’a sinemanın gözünden bakacağız.

(Seminerlerde ilgili yapımların tamamı değil bazı kesitler izlenecek ve üzerine tartışma yapılacaktır. Tartışmaların verimliliği açısından filmlerin önceden izlenmiş olması faydalı olacaktır).

Haftalık program:

1. hafta: Ah Güzel İstanbul (Atıf Yılmaz, 1966)

2. hafta: Muhsin Bey (Yavuz Turgul, 1982)

3. hafta: Tabutta Rövaşata (Derviş Zaim, 1996)

4. hafta: Uzak (Nuri Bilge Ceylan, 2002)

5. hafta: Duvara Karşı (Fatih Akın, 2004)

6. hafta: Hasret (Ben Hopkins, 2015)

 

Yurttaş Temelli Siyaset: Siyasal Katılım Modellerinden Toplumsal Hareketlere

Yüksel Taşkın, Baran Uncu

Seminerlerimizin çıkış noktası, temsili demokrasinin iç içe geçmiş bir “temsiliyet” ve “meşruiyet” krizinde olduğu gerçeğiyle, yurttaş temelli siyasetin imkanlarını beraberce düşünmeye çalışmaktır. Son dönemde dünyanın birçok yerinde gözlemlediğimiz demokrasiden uzaklaşma, otoriterleşme işaretlerinin de bu krizle ilişkili olabileceğine inanıyoruz.

Konvansiyonel siyaset denilen ve partiler, meclisler üzerinden yürütülen temsili demokrasi pratiğinin krizinin, yerinden demokratik yönetimin olabildiğince ve yaratıcı biçimlerde devreye sokulmasıyla aşılabileceğini düşünüyoruz. Son dönemde ortaya çıkan yeni toplumsal hareketler ve bunların kimi zaman kendi “parti gibi olmayan” hareket partilerini oluşturmaları, bahsettiğimiz krizin hem bir sonucu hem de onu aşmak adına imkanlar barındıran bir süreç olabilir. Kısacası siyaset aşağıdan yukarıya yurttaş temelli, katılımcı olabildiğinde; yaratıcı yeni toplumsal hareketlerle bağlarını kurabildiğinde yeniden cezbedici olabilecektir. Seminer başlıklarımız da bu beklenti etrafında şekillendirildi.

Haftalık program:

1. hafta: Temsili demokrasinin krizini anlamak: Demokratikleşme iyimserliğinden otoriter savulmaya (Yüksel Taşkın).

2. hafta: Üniter devletten federal devlete farklı yönetim biçimleri ve katılım modelleri (Yüksel Taşkın).

3. hafta: Türkiye’de yerinden yönetimi aramak: Hayaller, imkanlar, sınırlar… (Yüksel Taşkın)

4. hafta: Toplumsal Hareketler: Kavramlar, teoriler, örnekler (Toplumsal hareketlerin tanımı, tipleri; farklı kavramlarının (organizasyon biçimleri, anlam çerçeveleri, kimlik, eylem repertuvarları) örnekler üzerinden tanıtılması (Baran Uncu).

5. hafta: Küresel Adalet Hareketi’nden Occupy hareketlerine: Küresel Adalet Hareketi’nin ortaya çıkışı, aktörleri, talepleri, eylemleri; Occupy hareketlerinin ortaya çıkışı, aktörleri, talep ve eylemleri; her ikisinin karşılaştırılması (farklılıklar, benzerlikler, geçişler); Gezi (Baran Uncu).

6. hafta: Hareket-partileri -Podemos ve Syriza- Toplumsal hareketler ve siyasi partiler arasındaki ilişki; hareket-partisi tanımı; katılımcı demokrasinin pratikleri ve imkanları (Baran Uncu).

Okuma Önerileri:

Taşkın, Y. (2017) “Sağ Popülist Dalga ve Demokratizmin Gerileyişi” Taşkın, Yüksel ed., Türkiye’nin Rejimi ve Sistem Sorunu, Küyerel Düşün Sayı 1 (2017): 45-69.

Özge Onursal Beşgül, “Yerelleşme, Bölgeselleşme ve Bütünleşme” Balta Paker, Evren der. Küresel Siyasete Giriş: Uluslararası İlişkilerde Kavramlar, Teoriler, Süreçler, İstanbul: İletişim Yayınları, 2014.

Andrew Heywood, “Ulus-altı Politika”, Heywood, A. Siyaset, Adres Yay. 2010: 213-231,

Oktay Uygun, Yeni Anayasada yerel ve bölgesel yönetim için öneriler, İstanbul: Tesev Yay. 2012

Çetinkaya, Y. D. (2015) “Tarih ve kuram Arasında Toplumsal Hareketler”, Y. Doğan Çetinkaya (der.), İletişim

Castells, M. (2013) İsyan ve Umut Ağları: İnternet Çağında Toplumsal Hareketler, Ebru Çelik (çev.) Koç Üniveristesi Yayınları. 2013.

Uncu, B. A. (2011) “Seattle’dan Wall Street’e”, Radikal 2, http://www.radikal.com.tr/radikal2/seattledan-wall-streete-1067345/

Glasius, M. and G. Pleyers (2013) “The Global Moment of 2011: Democracy, Social Justice and Dignity”, Development and Change 44(3): 547–567.

Pleyers, G. (2011) Alter-globalization: Becoming Actors in the Global Age, Polity, chapter 1.

 

 

Çeşitlenen Kentlerde Eşit Yurttaşlık ve Birlikte Yaşam: Göç, Toplumsal Cinsiyet, Beden ve Kamusallık

Kumru Çılgin, Erhan Kurtarır, Soner Çalış, Ece Öztan

 

Yurttaşlık, bütünleştirici, eşitleyici ve kamusal alanı genişleten anlamları açısından her dönemde çeşitli biçimlerde erozyona ve anlam daralmasına uğradı. Yurttaşlığın haklar ve katılıma yönelik doğası ile aidiyete yönelik vurgusu arasındaki gerilim ve göçler gibi etkenlerle çeşitlenen kimliklerin görünürlüğü küreselleşme sürecinde farklı şekillerde kamusallık kazandı. Modern yurttaşlık bir yandan ulusal kimliklerin diğer yandan beden, cinsiyet, cinselliğe ilişkin normalliğin kuruluşu ile ilişkilendirildikçe, eşitlik ve birlikte yaşamaya ilişkin içerdiği “vaatlerin” ne kadar ulaşılabilir olduğu sorgulandı. “Makbul” beyaz, orta sınıf, heteroseksüel, erkek yurttaş bireylerin dışında kalanların kentsel hakları, kamusal hizmetlerden yaralanma imkanları, iş piyasasında, refah sistemindeki konumları, devlet-kamusallık ve kentle ilişki kurma biçimlerini tartışmak, yurttaşlığın alanı ve anlamını genişletmek veya yeniden tanımlamak için önemli bir tartışma zemini haline geldi. Çünkü yurttaşlık, sadece yasal bağlam ve haklarla ilişkili bir şey olmasının ötesinde, aile, sağlık, sosyal yardım ve refah gibi gündelik yaşamın örgütlendiği alanlarda her gün yinelenerek yaşanan müzakere ve mücadelelerle de şekillenen bir aidiyet formudur. Kentler ve kamusal alan da hem yeni yurttaşlık formlarının, hem de karşısında gelişen yeni müzakere ve mücadele süreçlerinin izlenebileceği en önemli ortamdır.

Bu sebeplerle İstanbul’u yeniden düşünme çabamızda, atlı haftalık “Çeşitlenen Kentlerde Eşit Yurttaşlık ve Birlikte Yaşam: Göç, Toplumsal Cinsiyet, Beden ve Kamusallık” başlıklı seminerler dizisinin ilk üç oturumunda, toplumsal çeşitlilik vurgusuyla toplum ve kentlerde birlikte yaşam göstergeleri irdelemeyi; kentlerin kültürel zenginliği ve birikimini arttıran en önemli etken olan göç olgusunun ulusal ve uluslararası ölçeklerdeki farklı algılarını, çeşitliliğin yönetim modellerini ve kentsel mekâna yansıma biçimlerini ele almayı ve “birlikte yaşam” iradesinin yurttaşlar ve yerel yönetimler nezdinde nasıl sürdürülebileceği konusunu tartışmayı hedefledik. Ayrıca katılımcı bir atölye denemesiyle eşitlik ve farklılıklarımız konusundaki tutumlarımızı ve algılarımızı da gözden geçirmeyi deneyeceğiz. İkinci üç haftalık bölümde de toplumsal cinsiyet ve beden üzerinden yurttaşlığın, kentin ve kamusallığın anlamlarını sorgulayarak tartışmayı sürdürmek istiyoruz.

 

Haftalık program:

1. hafta: Toplumsal Çeşitlilik ve Etkileşim

Kavramlar, açılımlar, kısıtlar, imkanlar

Görünmeyen topluluklar

“Kapsayıcı kent” inşası

2. hafta: Göçmenlerin Kenti, Kentin Göçmenleri

Uluslararası göç ve zorunlu göç

Geçici mekânlar, kalıcı yerler

Hemşerilik hukuku

3. hafta: “Birlikte Yaşam” için Yerel Sorumluluklar ve Yurttaş Farkındalığı

İhtiyaçlar ve toplumsal roller

Hizmetlerin sunumunda adalet, hizmetlere erişimde eşitlik

Yüzleşme Atölyesi

4. hafta: Beden-Toplumsal Cinsiyet ve Yurttaşlık

Beden, emek, cinsiyet, cinsellik alanına ilişkin temel tartışmalar

Toplumsal cinsiyetin cinsellik, ırk/etnisite, milliyet, sınıf ile ilişkisi

Yurttaş kavramı ve “öteki yurttaşlar”

5. hafta: Modernleşme, Cinsiyet Rejimleri ve Feminist/Kuir Eleştiri

Modern yurttaşlığın oluşumu ve cinsiyet rejimleri

Aile, milliyet, kamusallık ve toplumsal cinsiyet

Bakım ve aile rejimleri ve neoliberal zamanlar

6. hafta: Kentin, Yurttaşın ve Siyasetin Cinsiyeti

Türkiye’de yurttaşlık, aile ve toplumsal cinsiyet rejimleri

Kamusal alan, eşitlik ve siyaset

Kenti, siyaseti ve yurttaşlığı genişletmek: Kısıtlar, Olanaklar ve Mücadele

Okuma Önerileri:

ASSMANN, J. (2001) Kültürel Bellek, Eski Yüksek Kültürlerde Yazı, Hatırlama ve Politik Kimlik, çev. A. Tekin, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.

BAUMANN, G. (2006) Çokkültürlülük Bilmecesi, çev. I. Demirakın, Dost, Ankara.

BURAYIDI, M. A. (2015) Cities and the Politics of Difference: Multiculturalism and Diversity in Urban Planning, University of Toronto Press, Toronto.

HABITAT III NEW URBAN AGENDA (2016) Quıto Declaratıon On Sustaınable Cities and Human Settlements For All;

https://www2.habitat3.org/bitcache/97ced11dcecef85d41f74043195e5472836f6291?vid=588897&disposition=inline&op=view, Erişim Tarihi (10.02.2017).

KAYA, A. (der) “Farklılıkların birlikteliği : Türkiye ve Avrupa’da Birarada Yaşama Tartışmaları”, Hiperlink, İstanbul.

Yayınları, 2014.http://eu.bilgi.edu.tr/media/files/Farkl_l_klar_n_Birliktelig_i_BASKI.pdf

KURTARIR, E.; Ökten, A. N. (2014) “Çeşitlenen Kentlerde Körleşen Planlama” Toplumsal Çeşitlilik: Yeni Söylem, Politikalar, Mekânsal Planlama ve Uygulamalar, 5. Kentsel ve Bölgesel Araştırmalar Ağı.

Bildiri Kitabı: http://files.kbam.metu.edu.tr/sempozyum_kitaplari/KBAM%202014-Bildiri%20Kitabı%20Web.pdf

KYMLICKA, W. (1995) Çokkültürlü Yurttaşlık Azınlık Haklarının Liberal Teorisi (Multicultural Citizenship A liberal Theory of Minority Rights), çev. A. Yılmaz (1998), Ayrıntı Yayınları, İstanbul

SANDERCOCK, L. (2000) When Strangers Become Neighbours: Managing Cities of Difference, Planning Theory & Practice 1(1) 13-30.

TASAN-KOK, T.; OZOGUL, S. (2017). DIVERCITIES, Living with Urban Diversity: The case of Toronto. University of Amsterdam and TU Delft, Amsterdam and Delft.TEKELI, İ. (2011) Kent, Kentli Hakları, Kentleşme ve Kentsel Dönüşüm Yazıları, Tarih Vakfı Yurt

Yayınları, İstanbul.

TEKELİ, İ. (2009) Kültür Politikaları ve İnsan Hakları Bağlamında Doğal ve Tarihi Çevreyi Korumak, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.

TEKELİ, İ. (2008) Göç ve Ötesi, Tarih Vakfı Yurt Yayınları, İstanbul.

 

Demokratik Kent için Kamusal Tartışmalar: Bu meydanlar, bu sokaklar bu parklar hepimizin (mi?)

Ebru Firidin Özgür, İdil Akyol Koçhan, Arzu Erturan Topgül

 

Günlük hayatımızda farkına varsak da varmasak da kentsel yaşam kamusaldır. Kentsel yaşamın kamusal boyutlarının toplumsal görünürlük kazandığı yerler de kamusal mekânlardır. Kentsel mekânın kamusallığı nasıl hayat bulur? Yalnızca günlük yaşamdaki gereksinimlerimiz için değil, demokratik bir yaşamın kurulmasında tarih boyunca önemli bir öğe olan kamusal mekânlarımızın, parklarımızın, meydanlarımızın, sokaklarımızın kullanıcıları olarak bizlerin söz hakkı nedir? Kamusal ile özel arasındaki sınırların giderek bulanıklaştığı günümüzde, kamusal mekânlar üzerindeki tasarruf hakkı kime aittir? Seminerde, bu sorulara ilişkin tartışmaların hem kuramsal çerçevede hem de katılımcıların günlük deneyimleri üzerinden yürütülmesi ve seçilecek olan yerler üzerinden bir atölye çalışmasının yapılması hedeflenmektedir.

Haftalık program:

1. hafta: Kentlerde kamusallığın boyutları: Temel kavramlar 1. (Demokratik toplumda kamusal mekânların rolü ve kamusal alan)

2. hafta: Kentlerde kamusallığın boyutları: Temel kavramlar 2. (Günlük gereksinimler ve kamusal mekân, kamuya açık mekânlar, kamu mülkleri)

3. hafta: Kamusal mekânlara farklı yaklaşımlar, modeller ve eleştiriler

4. hafta: Kamusal mekân üretiminde katılım mümkün mü?

5. hafta: Atölye çalışması (Seçilecek mekânlar üzerinden kamusal mekân deneyimlerinin günlük hayat üzerinden irdelenmesi. Mekânlar seminer katılımcıları ile birlikte kararlaştırılacaktır).

6. hafta: Kamusal mekân politikası için temel yaklaşımlar neler olabilir?

Haftalık Okuma Önerileri:

  1. Hafta: Asrak Hasdemir, Tuba; Coşkun, Mustafa Kemal (2008), “Kamusal Alan ve Toplumsal Hareketler”, Ankara Üniversitesi SBF Dergisi, 63-1, 121-149.

http://www.politics.ankara.edu.tr/dergi/pdf/63/1/Hasdemir_Coskun.pdf

Yükselbaba, Ülker (2008), “Kamusal Alan Modelleri ve Bu Modellerin Bağlamları” İÜHFM C. LXVI, S.2, s. 227-272

http://www.journals.istanbul.edu.tr/iuhfm/article/view/1023010507/1023009744

Özbek, Meral (2010), “Giriş: Kamusal Alanın Sınırları”, Kamusal Alan içinde, ed. M. Özbek, Hil Yayınları, s.19-90

https://www.academia.edu/29746174/Meral_%C3%96zbek_Kamusal_Alan.pdf

  1. Hafta: Fırat, Serap (2002), “Kentsel Mekanlarda Kamusal Alan”, Çağdaş Yerel Yönetimler Dergisi, Cilt 11, sayı 4, 41-72

http://www.todaie.edu.tr/resimler/ekler/57f6dce43e19eb0_ek.pdf?dergi=Cagdas%20Yerel%20Yonetimler%20Dergisi

Erdönmez, Ebru; Akı, Altan (2005), “Açık Kamusal Kent Mekanlarının Toplum İlişkilerindeki Etkileri”, Megaron, YTÜ Mimarlık Fakültesi Dergisi, Cilt 1, Sayı 1, 67-87

https://www.journalagent.com/megaron/pdfs/MEGARON-21939-ARTICLE-ERDONMEZ.pdf

  1. Hafta: Akkar Ercan, Müge (2016), “Endüstri-Sonrası Kentlerin Değişen ve Dönüşen Kamusal Mekânları”, Planlama; 26(3):193–203

https://www.journalagent.com/planlama/pdfs/PLAN_26_3_193_203.pdf

  1. Hafta: Arnstein, Sherry (1969), “A Ladder of Citizen Participation” JAIP, 35:4, 216-224.

http://www.participatorymethods.org/sites/participatorymethods.org/files/Arnstein%20ladder%201969.pdf

Ataöv, Anlı (2013), “Karar Verme Süreçlerinin Demokratikleşmesinde Stratejik Yaklaşımın Rolü ve Örnek Uygulamalar: Süreç Tasarımı, Katılım ve Eylem”, Planlama, 23:3, 125-133.

http://www.journalagent.com/planlama/pdfs/PLAN-39974-RESEARCH_ARTICLE-ATAOV.pdf

Ökten, Ayşe Nur; Kurtarır, Erhan; İnal Çekiç, Tuba (2013) “Katılımın Yokluğunda Gezi’de Direniş”, Planlama, 23:1, 45-51.

https://www.journalagent.com/planlama/pdfs/PLAN_23_1_45_51.pdf

Tekeli, İlhan (2009), “Kent Planlaması ve Katılım Üzerine Düşünceler”, Akılcı Planlamadan Bir Demokrasi Projesi Olarak Planlamaya içinde, Tarih Vakfı Yayınları, 180-194.

https://www.academia.edu/30779527/Kent_Planlamas%C4%B1_ve_Kat%C4%B1l%C4%B1m_%C3%9Czerine_D%C3%BC%C5%9F%C3%BCnceler_ve_Proje_Demokrasisi

Uzer, Evren (2017), “Katılımcı Tasarım: Nasıl ve Kim İçin?”, XXI

https://xxi.com.tr/i/katilimci-tasarim-nasil-ve-kim-icin

Öneri Kitaplar:

Arendt, Hannah (2013), İnsanlık Durumu, çev. B. Sina Şener, 7. Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul, (orijinal baskı, 1958)

Doğan, Ali Ekber (2007), Eğreti Kamusallık, İletişim Yayınları, İstanbul.

Habermas, Jurgen (2002), Kamusallığın Yapısal Dönüşümü, çev. Tanıl Bora, Mithat Sancar, 4. Baskı, İletişim Yayınları, İstanbul. (orijinal baskı, 1962, Alm.)

Jacobs, Jane (2011), Büyük Amerikan Şehirlerinin Ölümü ve Yaşamı, çev. Bülent Doğan, Metis Yayınları, İstanbul. (orijinal baskı, 1961, İng.)

Lefebvre, Henri (2015), Şehir Hakkı, çev. Işık Ergüden, Sel Yayınları, İstanbul

Madanipour, Ali (2010) (der.), Whose Public Space?, Routledge, Oxon

Özbek, Meral (2010) (der.), Kamusal Alan, 2. Baskı, Hil Yayınları, İstanbul.

Sennett, Richard (2010), Kamusal İnsanın Çöküşü, çev. S. Durak, A. Yılmaz, 3. Baskı, Ayrıntı Yayınları, İstanbul.

 

Tarihi Dokunun Sürekliliği Bağlamında Yeldeğirmeni Örneği

Gül Köksal

19. yüzyıldan itibaren kentsel dokunun sürekliliğine yönelik müdahaleler dünyada ve Türkiye’de farklı terminolojiler ve uygulama metodları ile ölçek değiştirmektedir. Söz konusu müdahaleler, kentsel yaşam alanlarımızı da, gündelik yaşantımızı da doğrudan etkilerken, bu “dönüşüm, değişim” sürecini irdelemek, sadece bugün olan biteni kavramamız açısından değil, aynı zamanda yaşam alanlarımızın geleceğini düşünmek için de yararlı olacaktır. Seminelerde tarihsel perspektiften kapitalist modernite projesi ile birlikte kentsel tarihi dokuya müdahale süreçleri, metodlar, kavramlar ve örnekleri, Türkiye ve İstanbul’da bunların karşılıkları, Kadıköy-Yeldeğirmeni’nin kentsel nitelikleri, değerleri, potansiyelleri, saha gezileri ve atölye/lere yer verilecektir.

Haftalık program:

1. hafta: Kapitalist modernite projesi kapsamında 19. yüzyıldan günümüze kentlere müdahaleler, örnekler.

2. hafta: Türkiye’de ve İstanbul’da kentsel müdahaleler, tarihi dokuya yaklaşım, örnekler

3. hafta: Kadıköy ve Yeldeğirmeni’nin kentsel gelişim süreci, tarihi dokusu ve kültürel değerleri.

4. hafta: Kadıköy ve Yeldeğirmeni’nin bugünkü durumu, sürekliliğine ilişkin girişimler.

5. hafta: Yeldeğirmeni saha gezisi, kentsel nitelik ve değerlere ilişkin analiz çalışmaları.

6. hafta: Yeldeğirmeni analiz çalışmalarına bağlı olarak “Yeldeğirmeni Yeniden Atölyesi”.